Herfst en HSP: waarom de seizoenswisseling zoveel met je kan doen

De dagen worden korter, ’s ochtends is het ineens weer donker en de jas kan steeds vaker mee naar buiten. Voor de één is oktober het begin van het fijnste seizoen van het jaar. Eindelijk dekentjes, boswandelingen en geen schuldgevoel meer als je om acht uur ’s avonds op de bank zit.

Voor een ander begint juist de periode waarin alles wat meer moeite lijkt te kosten.

Als je hoogsensitief bent, kun je veranderingen in je omgeving sterk opmerken. Dat geldt niet alleen voor geluiden, drukte en andere mensen. Ook veranderingen in licht, temperatuur, dagritme en hoeveel tijd je buiten doorbrengt kunnen invloed hebben op hoe je je voelt.

De overgang van zomer naar herfst is daarom misschien meer dan alleen ander weer.

Minder daglicht doet iets met je ritme

Een van de grootste veranderingen in de herfst is natuurlijk het aantal uren daglicht.

Licht is een belangrijk signaal voor je biologische klok. Vooral licht in de ochtend helpt je lichaam bij het regelen van je slaap-waakritme. Wanneer het later licht en eerder donker wordt, verandert dat signaal.

Je kunt merken dat je ’s ochtends moeilijker op gang komt, eerder moe bent of meer behoefte hebt aan slaap. Dat hoeft dus niet meteen te betekenen dat er iets mis is met je motivatie. Je lichaam reageert simpelweg op een veranderende omgeving.

Als HSP kan zo’n verandering extra opvallen omdat je vaak bewust bent van subtiele verschuivingen in hoe je lichaam en energie aanvoelen.

Waarom de herfst als HSP anders kan voelen

Hoogsensitiviteit wordt in onderzoek in verband gebracht met een diepere verwerking van informatie en een grotere gevoeligheid voor subtiele prikkels.

In de herfst veranderen er opvallend veel van die prikkels tegelijkertijd.

Het licht wordt anders. De temperatuur daalt. We brengen meer tijd binnen door. Ramen en deuren blijven vaker dicht. Werk en school zijn na de zomer weer volledig op gang gekomen en sociale activiteiten verplaatsen zich naar binnen.

Zelfs de geluiden en geuren om je heen veranderen.

Misschien vind je dat heerlijk. De herfst kan juist rust geven na een zomer waarin er veel te doen was. Maar je kunt ook merken dat je lichaam even tijd nodig heeft om zich aan te passen.

Het hoeft dus niet zo zwart-wit te zijn als: ik ben wel of geen herfstmens.

Je kunt dol zijn op herfstwandelingen en tegelijkertijd merken dat je minder energie hebt.

Naar buiten, juist als het binnen zo lekker is

Als het buiten koud, nat en donker is, wordt binnenblijven ineens behoorlijk aantrekkelijk. Zeker wanneer je gevoelig bent voor drukte kan thuis bovendien voelen als de plek waar eindelijk even niets van je hoeft.

Toch is het juist in deze maanden fijn om bewust naar buiten te blijven gaan.

Je hoeft daarvoor geen fanatieke herfstwandelaar te worden. Een klein rondje in de ochtend, even naar buiten tijdens de lunch of een boodschap lopend doen kan al helpen om daglicht mee te pakken.

Ook op een bewolkte dag is het buiten doorgaans veel lichter dan binnen.

En er zit voor HSP’ers nog een voordeel aan: buiten zijn betekent niet automatisch méér prikkels. Een rustig park, bos of stukje natuur kan juist een heel ander soort prikkelomgeving geven dan een kantoor, winkelcentrum of woonkamer vol schermen.

Dus: jas aan en even naar buiten. Ook als je bank heel overtuigend beweert dat je moet blijven zitten.

De herfst nodigt uit om naar binnen te keren

Er is ook iets moois aan de verandering van het seizoen.

Waar de zomer veel naar buiten gericht is, wordt het leven in de herfst vanzelf iets kleiner. De avonden worden langer, we zijn meer thuis en de natuur vertraagt zichtbaar.

Misschien merk je dat jij daar ook behoefte aan krijgt.

Meer lezen. Vaker alleen zijn. Eerder naar bed. Minder afspraken. Creatief bezig zijn. Wandelen. Opruimen. Of gewoon wat vaker helemaal niets.

We zijn gewend om ons energieniveau het hele jaar ongeveer hetzelfde te willen houden. Maar je hoeft in oktober niet precies dezelfde behoefte aan activiteit te hebben als in juni.

Voor iemand die veel waarneemt en verwerkt, kan het juist prettig zijn om wat meer ruimte te maken voor herstel.

En dan gaat ook nog de klok terug

Eind oktober schakelen we over van zomertijd naar wintertijd. De klok gaat een uur terug en ineens is het ’s avonds nóg eerder donker.

Een uur klinkt niet indrukwekkend, maar je biologische klok werkt niet met het knopje op je telefoon dat zichzelf ’s nachts keurig verzet.

Je lichaam heeft tijd nodig om aan een nieuw ritme te wennen.

Sommige mensen merken daar nauwelijks iets van. Anderen slapen een paar dagen anders, worden op vreemde tijden moe of hebben moeite met opstaan.

Als je weet dat je gevoelig reageert op veranderingen in ritme, kun je de dagen rond de klokwisseling wat rustiger houden. Houd je slaap- en eetmomenten zoveel mogelijk regelmatig en zoek overdag bewust het licht op.

Let op wat oktober met jóu doet

Er bestaat geen ideale herfstroutine voor iedere HSP.

Misschien krijg jij juist enorm veel energie zodra de zomer voorbij is. Misschien wil je vanaf oktober het liefst met een dekentje overwinteren tot maart. En waarschijnlijk zit je ergens daartussenin.

Interessanter is om te gaan merken wat er bij jou verandert.

Heb je meer slaap nodig? Word je sneller moe van sociale afspraken? Voel je je juist rustiger nu het buiten minder lang licht is? Heb je behoefte aan beweging of trek je je meer terug?

Probeer die veranderingen niet meteen te beoordelen.

Je lichaam hoeft niet iedere maand hetzelfde te functioneren.

Een paar kleine aanpassingen kunnen al helpen

Je hoeft je leven niet om te gooien zodra het eerste herfstblad naar beneden komt. Kijk liever waar je iets kleins kunt aanpassen aan het nieuwe seizoen.

Ga bijvoorbeeld ’s ochtends of tijdens de lunch even naar buiten voor daglicht. Houd wat ruimte tussen drukke afspraken. Blijf bewegen, ook wanneer de bank aantrekkelijker wordt. Maak je avonden wat rustiger als je merkt dat je eerder moe bent. En probeer een redelijk vast slaapritme te houden.

Maar geef jezelf ook toestemming om van het seizoen te genieten.

Ga het bos in. Stamp desnoods door de bladeren. Maak het thuis gezellig. Lees dat boek dat al maanden op je ligt te wachten. Spreek af met mensen waar je energie van krijgt.

Hoogsensitief zijn betekent niet dat je jezelf voortdurend tegen de wereld moet beschermen.

Het betekent óók dat je die eerste koude lucht, de geur van een nat bos, het veranderende licht en alle kleuren van oktober misschien juist ontzettend intens kunt ervaren.

En dat is eigenlijk een behoorlijk mooie kant van gevoelig zijn.

__________________________
Nicole

www.divinebalance.nl
Sensitives.nl